गणेशोत्सवासाठी कोकणात जाणाऱ्यांसाठी विशेष टोलमाफी पास पर्यूषण पर्वात दोन दिवस कत्तलखाने राहणार बंद २९ टक्के कोसळला या गेमिंग कंपनीचा शेअर Asia Cup मध्ये भारत-पाक आमने सामने- सरकारने दिली परवानगी 12 आणि 28 टक्क्यांचा GST स्लॅब होणार रद्द, सर्वसामान्यांना फायदा अमेरिकेत छत्रपती शिवरायांच्या कीर्तीरथाची भव्यदिव्य मिरवणूक कानात ईअर फोन असल्याने युवकाचा मृत्यू पोस्ट झाले अत्याधुनिक – अ‍ॅडव्हान्स पोस्टल टेक्नॉलॉजी प्लॅटफॉर्म सुरु BSNL ची मान्सून ऑफर – 1 महिना मोफत इंटरनेट गणेश विसर्जनाच्या पार्श्वभुमीवर सामाजिक सलोख्यासाठी हजरत महंमद पैगंबर जयंती ८ सप्टेंबर रोजी होणार .. आशिया चषक स्पर्धेसाठी भारतीय क्रिकेट संघ जाहीर निवृत्त न्यायमूर्ती बी सुदर्शन रेड्डी विरोधी पक्षाचे उपराष्ट्रपतीपदाचे उमेदवार प्रवासाला तब्बल बारा तास, मग टोल का द्यावा, सर्वोच्च न्यायालयाचा सवाल उपमुख्यमंत्री शिंदेंनी जाहीर केले ‘लाडकी सून’ अभियान मुंबईसह ठाणे, पालघर जिल्ह्यातील शाळांना आज सुट्टी… कृष्णा आणि वारणा नदीच्या पाणी पातळीत वाढ… उच्च न्यायालयाचे कोल्हापूर सर्किट बेंच झाले सुरू मतदार यादीबाबतचे आरोप शपथपत्रासह करा अन्यथा माफी मागा… शिक्षक अभियोग्यता व बुद्धीमत्ता चाचणी परीक्षेचा निकाल १८ ऑगस्टला जालन्यात मुसळधार पावसाने नदी नाले तुडुंब… मुंबईत पागडीधारकांना आदित्य ठाकरेंकडून पुनर्वसनाची हमी कॅडबरी डेअरी मिल्कच्या रॅपरवर खास मराठीत शब्द पहिल्याच दिवशी FASTag वार्षिक पासला भरभरुन प्रतिसाद, १.४ लाखांहून अधिक नोंदणी राज्यात १६ ते २१ ऑगस्ट दरम्यान अतिवृष्टीचा इशारा मुख्यमंत्र्यांच्या हस्ते डबेवाला आंतरराष्ट्रीय अनुभव केंद्राचे उद्घाटन लवकरच ‘मुंबई विदिन ५९ मिनिट्स’ स्वप्न पूर्ण होणार डबेवाला बांधवांना २५.५० लाखांत ५०० चौ.फुटांचे घर बेस्ट पतपेढीच्या निवडणुकीत सर्व घटकांना सोबत घेऊन विकास करणार ! नारळी पौर्णिमेला वरळीत हुल्लडबाजी करणाऱ्या उबाठा गटावर कारवाई करा BSF मध्ये 1121 जागांसाठी भरती; 10वी-12वी व ITI करु शकतात अर्ज 15 ऑगस्टपासून सुरू होणार FASTag Pass गणेशोत्सव काळात मुंबईत ‘डीजे’ला बंदी दादरमध्ये इमारतीच्या छतावर कबुतरखाना सुरू आधार कार्ड, व्होटर कार्ड,रेशन कार्ड हे नागरिकत्त्वाचे पुरावे नाहीत 15 ऑगस्ट रोजी कल्याण-डोंबिवलीत मांसाहार बंदी इथेनॉल पुरवठ्यात उ.प्रदेश पहिल्या तर महाराष्ट्र दुसर्‍या स्थानी हेपेटायटीस D पासून कर्करोगाचा धोका असल्याचा WHO चा निर्वाळा दहिहंडी सराव करताना 11 वर्षीय बालकाने गमावला जीव अमेरिकेच्या टॅरिफमुळे दोन अब्ज डॉलरची कोळंबी निर्यात धोक्यात सिंचन तलाव धोक्यात; भिंत खचली, २०० एकर शेतीला धोका…. हुतात्मा स्मारकाच ऐतिहासिक महत्त्व टिकले पाहिजे - आमदार सचिन अहिर रेल्वेकडून इतर प्रवाशांसह मुंबईकरांसाठी सुरक्षेच्या नव्या उपाययोजना राजकीय पक्षाचा चेहरा राहिलेली व्यक्ति न्यायालयाचा चेहरा असणे योग्य आहे का ? सरकारने लोकसभेत सादर केलेले आयकर विधेयक घेतले मागे अमेरिकेच्या टॅरिफचा भारतीय वस्त्रोद्योगाला मोठा फटका ठाणे जिल्ह्यातील या शहरात लवकरच सुरु होणार ‘पॉड टॅक्सी’ सेवा माथेरानची हातरिक्षा बंद करा – सर्वोच्च न्यायालयाचा आदेश कबुतरांना अन्न-पाणी देण्यावर उच्च न्यायालयाची बंदी कायम एक पडदा सिनेमागृहाबाबत संयुक्त समिती कोल्हापूरकर जिंकले, महादेवी हत्तीण पुन्हा येणार नांदणी मठात उत्तराखंडला गेलेले महाराष्ट्रातील सर्व पर्यटक सुखरूप ज्योतिर्लिंग विकास आराखड्यांच्या अंमलबजावणीसाठी सनदी अधिकाऱ्यांची नियुक्ती उत्तरकाशीमध्ये ढगफुटीमुळे हाहाकार, ४ जणांचा मृत्यू, अनेकजण बेपत्ता भाजपाचे पदाधिकारी बनले न्यायाधीश, न्यायपालिकेचा निष्पक्षपणा धोक्यात? सेंचुरी मिलचा भूखंड कोणाच्या घशात घालणार? कामगार नेते गोविंदराव मोहिते‌ भायखळ्यात आमदार चषक 2025 ही भव्य हॉलीबॉल स्पर्धा संपन्न शिवसेना प्रभाग 205 च्या वतीने लाडू वाटप नृत्येश्वर संस्थेच्या विद्यार्थ्यांनी तैवानमध्ये भारतीय लोकनृत्यांची केली बहारदार सादरीकरण छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस मेट्रो स्थानकाच्या नामकरणाविरोधात शिवसेनेचे आंदोलन एसटी आता करणार रिटेल (किरकोळ ) इंधन विक्री कबुतरांना खाद्य देणार्‍याविरुद्ध गुन्हे दाखल करण्याचा न्यायालयाचा आदेश काँग्रेसचे माजी आमदार कैलास गोरंट्याल यांचा भाजपामध्ये प्रवेश ‘$1 ट्रिलियन’ अर्थव्यवस्थेकडे महाराष्ट्राची वेगवान वाटचाल! निवडणूक पारदर्शक होण्यासाठी मतदार यादी आधार क्रमांकाशी जोडा राज्यातील महापालिका रुग्णालयांमध्ये महिलांसाठी कर्करोग तपासणीची मोहीम हाती… स्वामीनाथन यांचा जन्मदिन “शाश्वत शेती दिन” म्हणून साजरा राज्य सरकारने जाहीर केले नवे सोशल मीडिया नियम राज ठाकरे आल्यानं कित्येक पटीनं आनंद- उद्धव ठाकरे खडसेंचा जावई पुण्यात रेव्ह पार्टीत रंगेहाथ पकडला गेला लाडकी बहीण योजनेसाठी 26.34 लाख महिला अपात्र जन्मतःच या बालकाच्या नावावर गिनीज वर्ल्ड रेकॉर्ड 10 उत्तीर्ण उमेदवारांसाठी IB मध्ये नोकरीची मोठी संधी शाळा, कॉलेज आणि कोचिंग संस्थांसाठी सर्वोच्च न्यायालयाकडून 15 निर्देश जारी मुंबई रेल्वे साखळी स्फोट प्रकरण : हायकोर्टाच्या निकालाला सुप्रीम कोर्टाची स्थगिती भारत आणि ब्रिटन यांच्यातील मुक्त व्यापार करारावर स्वाक्षरी ससून डॉकमधील मच्छीमारांच्या पुनर्वसनासाठी महत्त्वपूर्ण पाऊल मुंबई के समुंदर में दुबे दुबे कर मारेंगे.. ; राज ठाकरे निशिकांत दुबेवर कडाडले सीमाभागातील निपाणी शहरात कन्नड भाषेची सक्ती महायुती सरकारला सत्तेचा माज -माजी मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे मुंबई महाराष्ट्राचीच , मुंबईत मराठी माणसाचाच आवाज बुलंद …. ‘जय गुजरात’ म्हणणारे एकनाथ शिंदे गुजरात व अमित शाहांचे गुलाम म्हाडा लॉटरीचा धडाका; ठाण्यात 2000 घरांसाठी सोडत, वाचा कधी येणार जाहिरात पावसाळ्यात केस का गळतात? अशी घरगुती उपाय करून थांबवा केस गळती NEET सराव परीक्षेत कमी गुण मिळाल्याने वडीलांनी घेतला मुलीचा जीव मध्यमवर्गीयांना कर सवलत आणि कर रचनेतही सुधारणा वित्तमंत्री निर्मला सीतारामन सादर केला नऊ सूत्री अर्थसंकल्प RTE प्रवेशाबद्दल राज्य सरकारने काढलेला अध्यादेश अखेर रद्द, मुंबई हायकोर्टाचा निर्णय मायक्रोसॉफ्टच्या यंत्रणेत बिघाड; जगभरात बँका, विमानतळांचं काम खोळंबलं! राज्यात १००० महाविद्यालयात कौशल्य विकास केंद्रांची स्थापना करण्यात येणार वृद्धांसाठी मोफत तीर्थदर्शन योजनेची घोषणा कोकण रेल्वेची वाहतूक अखेर सुरू विधानपरिषद निवडणुकीत महायुतीने बाजी मारली, सर्व 9 पैकी 9 उमेदवार विजयी केंद्र सरकार या दिवशी पाळणार ‘संविधान हत्या दिवस’ आज मतदान : विधानपरिषद निवडणूक : कोणाचा होणार पराभव? महाराष्ट्र ठरले सर्वोत्कृष्ट कृषी राज्य 23 जुलैला सादर होणार केंद्रीय अर्थसंकल्प विधानपरिषद निवडणुकीत चुरस , अकरा जागांसाठी बारा उमेदवार…. मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजनेत सात महत्वाचे बदल ‘गट क’ च्या रिक्त पदांची भरती MPSC तर्फे करणार शिवसेना ठाकरे गटाचा मुंबई पदवीधरचा बालेकिल्ला कायम देशात आजपासून लागू होणार नवे फौजदारी कायदे टी-20 वर्ल्डकप : तब्बल 11 वर्षांनंतर भारत विश्वविजेता आयसीसी टी-ट्वेंटी वर्ल्ड कप टीम इंडियाच्या नावावर Maharashtra Budget : राज्याच्या अर्थसंकल्पातून महिलांना, शेतकऱ्यांना, युवकांना काय मिळालं? अजित पवारांचे बजेट A To Z अर्थसंकल्प मांडताना अर्थमंत्री अजित पवार यांनी राज्यात मुख्यमंत्री लाडकी योजना लागू करण्यासंदर्भात घोषणा ब्रेकींग: रशियाकडून युक्रेनवर लष्करी कारवाईची घोषणा, जगभरात चिंता!

आता निश्चिंतपणे करा ‘समृद्धी’ मार्गावर प्रवास; अपघाताच्या भीतीला विराम, कारण…

आता निश्चिंतपणे करा ‘समृद्धी’ मार्गावर प्रवास; अपघाताच्या भीतीला विराम, कारण…

 विदर्भासाठी वरदान ठरलेला समृद्धी महामार्गावर अपघातांची संख्या कमी झाली असली, तरी ते पूर्णपणे संपुष्टात आलेली नाही. त्यामुळे या मार्गावर प्रवास करताना अजूनही काळजी घ्यावी लागते. अपघातामागची कारणे वेगवेगळी असून त्यावर उपाययोजना आणि जनजागृती करण्यात आलेली आहे. परिणामी अपघातांचे प्रमाण घटले असले तरी ते अजूनही पूर्ण थांबलेले नाही.

समृद्धी महामार्गावर काही ठिकाणी मोठ्या आकाराचे फलक (होर्डिंग्स) लावण्यात आले आहेत. तसेच रस्त्याच्या मधोमध काही आकर्षक वस्तूही बसवण्यात आल्या आहेत. त्यामुळे वाहनचालकांचे लक्ष वेगवेगळ्या दिशांनी वळते आणि दीर्घकाळ एकसंध रस्ता पाहून निर्माण होणाऱ्या संमोहनाची स्थिती टाळली जाते. समृद्धी मार्गावरील अपघातांचे दोन प्रमुख कारणे समोर आली होती. दीर्घ अंतर सलग चालवल्याने चालकाला येणारी एकाग्रतेची झोपट तसेच सिमेंटच्या रस्त्यावर वाहनांच्या टायरवर उष्णतेचा होणारा परिणाम. आता चालक काही वेळ चालवल्यानंतर मध्येच थांबतो, इंधन भरतो, चहा घेतो त्यामुळे एकसंध झापड जाणवत नाही आणि संमोहन टाळले जाते.

त्याशिवाय काही वेळ थांबल्यामुळे वाहनांच्या चाकांचे तापमानही कमी होते. दिवसा समृद्धी महामार्गावर प्रवास केल्यास अपघातांचे प्रमाण तुलनेत घटताना दिसते. मात्र, रात्री प्रवास करताना काही ठिकाणी जवळपास 75 ते 100 किलोमीटर अंतरावर रस्त्यावर पुरेशी विद्युत व्यवस्था नसल्यामुळे अंधाराचे वातावरण असते. अशावेळी वाहनचालक फक्त गाडीच्या हेडलाइटच्या आधारे रस्ता पाहत असतो. त्यामुळे रस्त्याच्या मधोमध लावलेली आकर्षक सजावट किंवा बाजूचे मोठे फलक (होर्डिंग्स) अंधारात सहज दिसत नाहीत, ते अचानक जवळ आल्यावर दिसतात. परिणामी चालक घाबरतो किंवा गोंधळतो. त्यामुळे संमोहनाची अवस्था अधिक तीव्र होते आणि झोप येण्याची शक्यता वाढते. याच कारणामुळे अपघाताच्या घटना घडतात.

त्यामुळे रात्रीच्या वेळी समृद्धी महामार्गावरील संमोहन टाळण्यासाठी विशेष उपाययोजना करण्याची आवश्यकता निर्माण झाली आहे. हीच बाब लक्षात घेऊन राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज नागपूर विद्यापीठाच्या भौतिकशास्त्र विभागातील ज्येष्ठ प्राध्यापक डॉ. संजय जानराव ढोबळे यांनी एम.एस्सी. (भौतिकशास्त्र) शाखेतील विद्यार्थिनी खुशबू सिंग आणि एमबीएच्या विद्यार्थिनी नमीका शेख यांच्या सहकार्याने एक नावीन्यपूर्ण संकल्पना साकारली आहे. त्यांनी तयार केलेल्या या कल्पनेला ‘लूम अलर्ट’ असे नाव देण्यात आले आहे. या मॉडेलनुसार, प्रत्येक पेट्रोल पंपानंतर सुमारे 50 किलोमीटरच्या अंतरावर एक आकर्षक प्रवेशद्वार उभारण्याची योजना आहे. या गेटवर एकीकडे मोराची आकृती असलेली एलईडी लाइट तर दुसरीकडे एलईडी दिव्यांचा गुच्छ लावण्यात येणार आहे. याशिवाय गेटखाली प्लास्टिक संरचनेत एलईडी दिव्यांची मांडणी करून संपूर्ण गेट प्रकाशाने उजळून निघेल, अशी रचना सुचवण्यात आली आहे.

फक्त एवढंच नाही, तर या प्रकाशद्वाराच्या काही अंतर आधी म्हणजे दर 10 मीटरवर लाल, निळ्या आणि हिरव्या रंगांच्या एलईडी झाडांची रांग रस्त्याच्या दोन्ही बाजूंनी उभारण्यात आली आहे. या संपूर्ण प्रकाशयुक्त संकल्पनेला ‘लूम अलर्ट’ असं नाव देण्यात आलं आहे. जेव्हा एखादा वाहनचालक लांबून या भागात प्रवेश करेल, तेव्हा त्याचे लक्ष या झगमगाटाकडे वेधले जाईल. तो जेव्हा या चमकत्या गेटमधून प्रवास करेल, त्याच वेळी समोरून येणाऱ्या वाहनांसाठीही अशाच स्वरूपाचे प्रकाशद्वार असेल. त्यामुळे जवळपास दोन ते पाच किलोमीटरपर्यंत वाहनचालक उजळलेल्या मार्गातून जाईल आणि त्यामुळे झोप येण्याची शक्यता कमी होईल.

ही संकल्पना प्रत्येक 100 किलोमीटर अंतरावर दोन्ही दिशांनी लागू करावी, अशी जोरदार शिफारस प्रा. डॉ. संजय ढोबळे आणि त्यांच्यासोबत काम करणाऱ्या विद्यार्थिनी खुशबू सिंग व नमीका शेख यांनी केली आहे. त्यांच्या मते, रात्रीच्या वेळी दीर्घ काळ अंधारात वाहन चालवल्यानंतर होणाऱ्या संमोहनाची समस्या या योजनेमुळे दूर होईल आणि अपघातांचे प्रमाण निश्चितच घटेल, असा त्यांचा विश्वास आहे.

अलीकडेच रात्री सुमारास, साडेसातच्या दरम्यान घडलेल्या एका भीषण अपघातात, वाहनचालकाला झोपेची झटका आल्यामुळे उमरेड येथे एका कुटुंबातील चार सदस्यांचा दुर्दैवी मृत्यू झाला. या घटनेनंतर अपघातामागची कारणमीमांसा करत असताना, डॉ. संजय जानराव ढोबळे यांच्या मनात ‘लूम अलर्ट’ या नावीन्यपूर्ण संकल्पनेचा विचार आला. त्यानंतर त्यांनी आपल्या संशोधन पथकातील विद्यार्थिनी खुशबू सिंग आणि नमीका शेख यांच्या सहकार्याने या योजनेचे मॉडेल तयार केले. विशेष म्हणजे, या अभिनव संकल्पनेसाठी त्यांना आंतरराष्ट्रीय पातळीवर पेटंटही प्राप्त झाले आहे.

डॉ. संजय ढोबळे हे विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांमध्ये संशोधनाची जाणीव आणि समाजोपयोगी विचारांची रुजवण घडवत आहेत. त्यांच्या मते, विद्यापीठांमध्ये केवळ शिक्षण न देता, समाजासाठी उपयुक्त ठरणारे संशोधन करणे हीदेखील एक महत्त्वाची जबाबदारी आहे. त्यांनी याच उद्देशाने ‘लूम अलर्ट’सारख्या प्रकल्पातून सामाजिक हित साधण्याचा प्रयत्न केला आहे.

या उपयुक्त संशोधनासाठी आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर मिळालेल्या पेटंटसाठी डॉ. ढोबळे, तसेच त्यांच्या सहकारी संशोधक खुशबू सिंग आणि नमीका शेख यांचे कौतुक करण्यात आले आहे. प्रभारी कुलगुरू डॉ. माधवी खोडे चवरे (भाप्रसे), प्रभारी प्र-कुलगुरू डॉ. सुभाष कोंडावार, कुलसचिव डॉ. राजू हिवसे, वित्त आणि लेखा अधिकारी हरीश पालीवाल, भौतिकशास्त्र विभागाचे प्रमुख डॉ. ओमप्रकाश चिमणकर आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांनी या संशोधक टीमचे मनःपूर्वक अभिनंदन केले आहे.


रिपोर्टर

संबंधित पोस्ट